pozyczka

Potencjał kulturowy regionu powiatu żywieckiego wynika z posiadania licznych obiektów historycznych i archelologicznych, zabytków urbanistyki i architektury, upamiętnionych miejsc historycznych, kulturalnych.

Wyszukiwarka atrakcji turystycznych:

Karpacki Bank Genów Muzeum Świerka i Woliera Pokazowa Głuszców

Powiat
Cieszyński
Gmina
Gmina Istebna
Miejscowość
Jaworzynka
Położenie w miejscowości
Muzeum Świerka Istebniańskiego znajduje się w Jaworzynce przy ulicy Czadeckiej.
Okolica
W pobliżu muzeum znajduje się drzewostan pokazowy. Zlokalizowana jest tu także Woliera Pokazowa Głuszców, w której przez specjalne lustra weneckie można podziwiać życie tych pięknych drapieżnych ptaków, nie narażając ich jednocześnie na niepotrzebny stres. Uruchomienie Wolierowej Hodowli głuszców miało miejsce w 2002 r.
Dokładny adres
43-476 Jaworzynka 812
Nr telefonu
Tel. (33) 855 63 13
Dane o gospodarzu / opiekunie obiektu
Muzeum Świerka Istebniańskiego istnieje przy szkółce leśnej Wyrch Czadeczka, przy Regionalnym Banku Genów Świerka Istebniańskiego, na terenie Nadleśnictwa Wisła. Placówka jest integralną częścią szkółki leśnej oraz Karpackiego Banku Genów, które stanowią bardzo dobrą bazę dla działalności edukacyjnej.
W obiekcie można się zapoznać z historią sławnych drzewostanów świerkowych rosnących na terenie Istebnej, które już ponad 60 lat temu zostały uznane przez międzynarodowe grono leśników i badaczy właściwości genetycznych za fenomen przyrodniczy. Stwierdzono bowiem, że nasiona rosnących tutaj świerków wydały najlepsze potomstwo spośród wszystkich gatunków świerków w wielu regionach świata. Mają on więc przewagę nad świerkiem syberyjskim, kaukaskim czy serbskim, gdyż rosną szybko i wysoko oraz są odporny na choroby i szkodniki.
Opis wnętrza: wyposażenie, wiek, stan zachowania, skala unikalności, ze szczególnym uwzględnieniem atrakcyjności obiektów
Bank Genów Świerka oraz Muzeum Świerka - obie poświęcone gospodarczo najważniejszemu gatunkowi beskidzkich lasów. Już przed II wojną światową szwedzcy specjaliści poszukiwali takiej odmiany świerka, która by szybko rosła, była odporna na choroby i miała piękny pokrój. Okazało się, że lokalna odmiana, zwana świerkiem istebniańskim, spełniała wszystkie te warunki. Dorodne, piękne okazy żyją ok. 160 lat (niektóre nawet 350 lat) i szybko rosną, osiągając niekiedy wysokość ponad 50 m. Badania nad tą lokalną odmianą przerwała wojna, ale zaczęto je kontynuować w latach 50. XX w. - do Istebnej przyjechał szwedzki prof. Einar Anderson. Aby wyselekcjonować i zachować najcenniejszy materiał nasienny, w Nadleśnictwie Wisła wyłączono z normalnej gospodarki leśnej 45 drzewostanów o łącznej powierzchni 346 ha, a ponadto wytypowano ponad 100 tzw. drzew doborowych. Ponoć najstarsze i najokazalsze rosną na 8-hektarowej działce w leśnictwie Bukowiec, właśnie na Wierchu Czadeczce. Nasiona świerków najlepszych pod względem genetycznym zbiera się, suszy i opisuje, a potem umieszcza w specjalnych pojemnikach w lodówkach, gdzie w temperaturze -20°C mogą być przechowywane nawet 20 lat. Bank Genów Świerka Istebniańskiego powstał w 2001 r. Poza laboratoriami i przechowalnią prowadzi również niewielką plantację, z której można pobrać materiał do wegetatywnego (czyli bezpłciowego) rozmnażania tych drzew. W niewielkim drewnianym budynku obok Banku Genów mieści się Muzeum Świerka - być może jedyne na świecie. Zgromadzono w nim przedmioty oraz dokumenty związane z uprawą i wykorzystaniem gospodarczym świerka. Z drewna świerkowego można zrobić prawie wszystko - od skrzypiec poprzez meble, a kończąc na całym domu. Podobno w czasie wojny Niemcy budowali z niego kadłuby łodzi torpedowych mających opinię niezatapialnych.
Znaczenie historyczne obiektu
Głównym celem stacji terenowej jest realizacja zadań związanych z prowadzeniem hodowli selekcyjnej i ochrony leśnych zasobów genowych, szczególnie cennych gatunków drzew i krzewów leśnych Karpat oraz udostępnianie ich dla celów gospodarczych i badawczych, a główne zadania to:
• Ochrona i reprodukcja ekotypu świerka istebniańskiego metodami in-situ i ex-situ w nadleśnictwach objętych zasięgiem działania.
• Gromadzenie materiałów, dokumentacji oraz eksponatów związanych z działalnością
• Inwentaryzacja i rejestracja oraz ochrona istniejących karpackich zasobów genowych świerka, jodły i buka, a także gatunków domieszkowych.
• Współdziałanie oraz koordynacja działań nadleśnictw górskich RDLP Katowice w zakresie opracowania programów nasiennych i szkółkarskich w dostosowaniu do wymogów regionalizacji pionowej i planów UL - z uwzględnieniem lokalnych odrębności składów gatunkowych.
• Wskazywanie rejonów pilnej przebudowy drzewostanów oraz obszarów wyłączonych z powodów selekcyjnych, ekologicznych, naukowych i dydaktycznych.
• Usługowe łuszczenie szyszek oraz nadzór nad zbiorem potrzebnych nasion.
• Koordynacja i nadzór merytoryczny (regionalizacja nasienna) produkcji materiału rozmnożeniowego dla nadleśnictw objętych zasięgiem oddziaływania.
• Zakładanie powierzchni testowych, zachowawczych w Nadleśnictwie Wisła oraz nadzór w pozostałych nadleśnictwach objętych zasięgiem działania.
• Długookresowe przechowywanie reprezentatywnych próbek nasion oraz innego materiału genetycznego, pochodzącego ze szczególnie cennych drzewostanów nasiennych i drzew matecznych oraz innych obiektów podlegających ochronie (gatunków rzadkich, dzikich drzew owocowych, itp.), prowadzenie bazy danych o zgromadzonym materiale.
• Współpraca z Leśnym Bankiem Genów w Kostrzycy oraz innymi ośrodkami o podobnym charakterze w kraju i za granicą oraz ośrodkami naukowymi.
• Prowadzenie szkoleń i konferencji w zakresie merytorycznego funkcjonowania KBG dla pracowników zatrudnionych w nadleśnictwach oraz propagowanie ochrony zasobów przyrodniczych i podstaw edukacji ekologiczno-leśnej.
• Poradnictwo i udział w tworzeniu regionalnych i lokalnych programów, a w szczególności w działach genetyki i selekcji, nasiennictwa i szkółkarstwa oraz przebudowy drzewostanów, a także wdrożeń i ekspertyz naukowych.
• Pełnienie funkcji Stacji Kontroli Nasion, w zakresie określonym zarządzeniem Dyrektora Generalnego LP.
• Prowadzenie całokształtu spraw związanych z restytucją głuszca na terenie nadleśnictw górskich RDLP w Katowicach.
Realizując powyższe zadania opracowano w KBG - Program Szkółkarski będący aneksem do Programu dla Beskidów, w którym przeanalizowano zarówno zakres niezbędnych przebudów drzewostanów, jak i możliwości realizacyjne w powiązaniu z dostosowaniu do regionalizacji pionowej. Zainicjowano akcję inwentaryzacji rodzimych gatunków domieszkowych i rejestracji w Biurze Nasiennictwa Leśnego gatunków objętych ustawą o leśnym materiale rozmnożeniowym. Zebrano w dostosowaniu do wymogów regionalizacji nasiona głównych gatunków lasotwórczych.
Aktualne znaczenie dla życia mieszkańców obszaru LGD
Ideą założenia I Stacji Terenowej Karpackiego Banku Genów w Nadleśnictwie Wisła było objęcie ochroną drzewostanów świerkowych rasy istebniańskiej na poziomie ekotypowym i genetycznym oraz ocena wartości genetycznej jej populacji cząstkowych, mająca na celu restytucję zagrożonych populacji selekcyjnych (drzewostany nasienne, drzewa doborowe), ich prawidłowe zagospodarowanie oraz prawidłową przebudowę umożliwiającą zachowanie najwartościowszych genotypów, a jednocześnie wzmożenie odporności świerczyn Beskidu Śląskiego poprzez zwiększenie udziału w składzie gatunkowym innych gatunków iglastych, głównie jodły oraz liściastych gatunków domieszkowych.
Informacje biograficzne
Obszar Nadleśnictwa Wisła, wchodzący w skład Śląska Cieszyńskiego, był we władaniu Piastów z linii śląskiej do 1653 r., a już od 1515 r. obszar ten wszedł w strefę wpływu rodu Habsburgów. Po wygaśnięciu linii Piastów Cieszyńskich, na mocy zarządzenia Cesarza Ferdynanda III, dobra cieszyńskie wcielono do królewsko-cesarskiej Komory we Wrocławiu jako dobra kameralne. W 1826 r. arcyksiążę Karol Ludwik Habsburg utworzył tzw. Komorę Cieszyńską. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. majątek Fryderyka Habsburga na mocy traktatu w Saint Germain przejęło Państwo. W ten sposób lasy obecnego Nadleśnictwa Wisła weszły w skład Zarządu Lasów Państwowych.
Nadleśnictwo Wisła zostało utworzone z byłych Nadleśnictw Wisła i Istebna w grudniu 1973 r. Gospodaruje ono lasami Skarbu Państwa o powierzchni 8 800 ha oraz nadzoruje 3 800 ha lasów prywatnych. Administracyjne nadleśnictwo leży w południowo-zachodniej części województwa śląskiego i obejmuje swym zasięgiem teren miasta Wisła i gminy Istebna.
Na terenie Nadleśnictwa Wisła znajdują się cztery ścieżki edukacyjne: Barania Góra, Olza, Przy Nadleśnictwie oraz Malinka. Ponadto nadleśnictwo dysponuje kilkoma obiektami, które również biorą czynny udział w edukacji przyrodniczo leśnej. Należą do nich, oprócz Muzeum Świerka Istebniańskiego, Ośrodek Edukacji Ekologicznej, Izba Leśna na Przysłopiu, Izba Historyczna przy Nadleśnictwie, Chatka Leśna na Przysłopiu, Karpacki Bank Genów oraz Wolierowa Hodowla Głuszców wraz z Wolierą Pokazową.
Warto wspomnieć, że teren Nadleśnictwa Wisła był w czasach Habsburgów chętnie odwiedzany przez ważne osobistości. Na polowania na liczne wtedy głuszce udawali się tutaj arcyksiążę Fryderyk wraz z małżonką Izabellą. Bywali tu także cesarz niemiecki Wilhelm, generał Hindenburg, cesarz Karol i generał Hotzendorf. Również i w późniejszym okresie międzywojennym Lasy Śląska Cieszyńskiego były świadkiem wielu wydarzeń ze świata polityki. W Nadleśnictwie Wisła został wybudowany pałacyk myśliwski dla Prezydenta Rzeczypospolitej, w którym częstym gościem był Prezydent prof. Ignacy Mościcki. Odbywały się tutaj liczne spotkania towarzyskie i polowania.
Faktyczna dostępność obiektu dla turysty, uwzględniająca przystosowanie dla osób niepełnosprawnych
Zwiedzanie możliwe jest po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym z co najmniej 1 dniowym wyprzedzeniem. Osoby nieumówione wcześniej mogą zwiedzić wyżej wymienione obiekty od poniedziałku do piątku w godzinach 12.00 - 13.00
Istniejące udogodnienia i infrastruktura turystyczna w pobliżu obiektu: wiata, ławki, stoliki, stojaki rowerowe, toalety, itp. z uwzględnieniem infrastruktury dla niepełnosprawnych
Muzeum Świerka Istebniańskiego to miejsce, w którym dla turystów organizowane są prelekcje i ogniska.
Możliwość skorzystania z usług przewodnika, posiadane własne materiały promocyjne, ich wersje językowe, własna strona internetowa, itp.
Muzeum Świerka Istebniańskiego oraz woliera pokazowa głuszców są czynne od poniedziałku do piątku w godz. od 7:00 do 15:00.